рд╡िрд╢ेрд╖ рд░िрдкोрд░्рдЯ | рдиेрд╢рдирд▓ рд╡ॉрдЗрд╕ 24 | рд░ाрдЬ рдЬाрдпрд╕рд╡ाрд▓
рдирдИ рджिрд▓्рд▓ी। 15 рдЕрдЧрд╕्рдд 1947 рдХो рдЬрдм рднाрд░рдд рдЖрдЬाрдж рд╣ुрдЖ, рддрдм рджेрд╢ рдХे рд╕ाрдордиे рдЧрд░ीрдмी, рдЕрд╢िрдХ्рд╖ा, рдмेрд░ोрдЬрдЧाрд░ी, рднुрдЦрдорд░ी, рд╕्рд╡ाрд╕्рде्рдп рд╕ुрд╡िрдзाрдУं рдХी рдХрдоी рдФрд░ рдХрдордЬोрд░ рдФрдж्рдпोрдЧिрдХ рд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा рдЬैрд╕ी рдмрдб़ी рдЪुрдиौрддिрдпां рдеीं। рдЧांрд╡ों рдоें рдкрдХ्рдХी рд╕рдб़рдХें рдирд╣ीं рдеीं, рдмिрдЬрд▓ी рд╕ीрдоिрдд рдеी, рдЕрд╕्рдкрддाрд▓ों рдФрд░ рд╕्рдХूрд▓ों рдХी рд╕ंрдЦ्рдпा рдХрдо рдеी рдФрд░ рджेрд╢ рдЦाрдж्рдпाрди्рди рдХी рдХрдоी рд╕े рдЬूрдЭ рд░рд╣ा рдеा।
рд▓ेрдХिрди рдЖрдЬाрджी рдХे рдмाрдж рд╡рд░्рд╖ 2014 рддрдХ рднाрд░рдд рдиे рд╡िрдХाрд╕ рдХी рд▓ंрдмी рдпाрдд्рд░ा рддрдп рдХी। рдЗрд╕ рджौрд░ाрди рджेрд╢ рдоें рдмрдб़े-рдмрдб़े рдмांрдз рдмрдиे, рдХाрд░рдЦाрдиे рд╕्рдеाрдкिрдд рд╣ुрдП, рд╡िрд╢्рд╡рд╡िрдж्рдпाрд▓рдп рдЦुрд▓े, рдЕрд╕्рдкрддाрд▓ों рдХा рд╡िрд╕्рддाрд░ рд╣ुрдЖ, рд░ेрд▓рд╡े рдФрд░ рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рд░ाрдЬрдоाрд░्рдЧों рдХा рд╡िрдХाрд╕ рд╣ुрдЖ рдФрд░ рднाрд░рдд рдЕंрддрд░िрдХ्рд╖ рд╡िрдЬ्рдЮाрди рдоें рджुрдиिрдпा рдХे рд╕ाрдордиे рдЕрдкрдиी рдкрд╣рдЪाрди рдмрдиाрдиे рдоें рд╕рдлрд▓ рд░рд╣ा।
рдпрд╣ рд╡िрдХाрд╕ рдХिрд╕ी рдПрдХ рд╕рд░рдХाрд░ рдХी рджेрди рдирд╣ीं, рдмрд▓्рдХि рдЕрд▓рдЧ-рдЕрд▓рдЧ рдк्рд░рдзाрдирдоंрдд्рд░िрдпों, рд╕рд░рдХाрд░ों, рд╡ैрдЬ्рдЮाрдиिрдХों, рдХिрд╕ाрдиों, рдордЬрджूрд░ों рдФрд░ рджेрд╢рд╡ाрд╕िрдпों рдХे рд╕ाрдоूрд╣िрдХ рдк्рд░рдпाрд╕ों рдХा рдкрд░िрдгाрдо рд░рд╣ा।
ЁЯФ┤ рдиेрд╣рд░ू рд╕рд░рдХाрд░: рдЖрдзुрдиिрдХ рднाрд░рдд рдХी рдмुрдиिрдпाрдж
рдкंрдбिрдд рдЬрд╡ाрд╣рд░рд▓ाрд▓ рдиेрд╣рд░ू рдХे рдХाрд░्рдпрдХाрд▓ рдоें рджेрд╢ рдХे рдФрдж्рдпोрдЧिрдХ рдФрд░ рд╡ैрдЬ्рдЮाрдиिрдХ рд╡िрдХाрд╕ рдХी рдордЬрдмूрдд рдиींрд╡ рд░рдЦी рдЧрдИ।
рдЗрд╕ рджौрд░ рдоें рднाрдЦрдб़ा-рдиांрдЧрд▓, рд╣ीрд░ाрдХुंрдб рдФрд░ рджाрдоोрджрд░ рдШाрдЯी рдЬैрд╕ी рдмрдб़ी рдкрд░िрдпोрдЬрдиाрдУं рдХो рдЖрдЧे рдмрдв़ाрдпा рдЧрдпा। IIT рд╕ंрд╕्рдеाрдиों, AIIMS рджिрд▓्рд▓ी, рдЗрд╕्рдкाрдд рд╕ंрдпंрдд्рд░ों, рд╕ाрд░्рд╡рдЬрдиिрдХ рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рдХे рдЙрдж्рдпोрдЧों рдФрд░ рд╡ैрдЬ्рдЮाрдиिрдХ рдЕрдиुрд╕ंрдзाрди рд╕ंрд╕्рдеाрдиों рдХी рд╕्рдеाрдкрдиा рдиे рднाрд░рдд рдХो рдЖрдзुрдиिрдХ рдФрдж्рдпोрдЧिрдХ рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ рдмрдиाрдиे рдХी рджिрд╢ा рджी।
ЁЯФ┤ рд╢ाрд╕्рдд्рд░ी рдФрд░ рдЗंрджिрд░ा рдЧांрдзी рдХा рджौрд░: рдЦेрддी, рдмैंрдХिंрдЧ рдФрд░ рдкрд░рдоाрдгु рд╢рдХ्рддि
рд▓ाрд▓ рдмрд╣ाрджुрд░ рд╢ाрд╕्рдд्рд░ी рдиे рдЬрдп рдЬрд╡ाрди, рдЬрдп рдХिрд╕ाрди рдХा рдиाрд░ा рджेрдХрд░ рдХिрд╕ाрдиों рдФрд░ рд╕ैрдиिрдХों рдХे рдорд╣рдд्рд╡ рдХो рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдЪрд░्рдЪा рдХे рдХेंрдж्рд░ рдоें рд░рдЦा।
рдЗंрджिрд░ा рдЧांрдзी рдХे рдХाрд░्рдпрдХाрд▓ рдоें 1969 рдоें 14 рдк्рд░рдоुрдЦ рдмैंрдХों рдХा рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдпрдХрд░рдг рд╣ुрдЖ। рд╣рд░िрдд рдХ्рд░ांрддि рдХा рд╡िрд╕्рддाрд░ рд╣ुрдЖ рдФрд░ 1974 рдоें рдкोрдЦрд░рдг рдоें рднाрд░рдд рдиे рдкрд╣рд▓ा рдкрд░рдоाрдгु рдкрд░ीрдХ्рд╖рдг рдХिрдпा। рдЗрд╕рд╕े рдХृрд╖ि, рдмैंрдХिंрдЧ рдФрд░ рд╡ैрдЬ्рдЮाрдиिрдХ рдХ्рд╖рдорддा рдХे рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рдоें рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рдмрджрд▓ाрд╡ рдЖрдП।
ЁЯФ┤ рд░ाрдЬीрд╡ рдЧांрдзी: рдХंрдк्рдпूрдЯрд░ рдФрд░ рджूрд░рд╕ंрдЪाрд░ рдХी рджिрд╢ा рдоें рдХрджрдо
рд░ाрдЬीрд╡ рдЧांрдзी рдХे рдХाрд░्рдпрдХाрд▓ рдоें рдХंрдк्рдпूрдЯрд░, рд╕ूрдЪрдиा рдк्рд░ौрдж्рдпोрдЧिрдХी рдФрд░ рджूрд░рд╕ंрдЪाрд░ рдХो рдмрдв़ाрд╡ा рдоिрд▓ा। C-DOT рдХी рд╕्рдеाрдкрдиा, рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рд╢िрдХ्рд╖ा рдиीрддि 1986, рдЬрд╡ाрд╣рд░ рдирд╡ोрджрдп рд╡िрдж्рдпाрд▓рдп рдпोрдЬрдиा рдФрд░ рд░ेрд▓рд╡े рдЖрд░рдХ्рд╖рдг рдХे рдХंрдк्рдпूрдЯрд░ीрдХрд░рдг рдЬैрд╕े рдХрджрдо рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рд░рд╣े।
рдорддрджाрди рдХी рдЖрдпु 21 рд╡рд░्рд╖ рд╕े рдШрдЯाрдХрд░ 18 рд╡рд░्рд╖ рдХрд░рдиे рдХा рд╕ंрд╡ैрдзाрдиिрдХ рд╕ंрд╢ोрдзрди рднी рдЗрд╕ी рджौрд░ рдоें рд╣ुрдЖ।
ЁЯФ┤ рдирд░рд╕िрдо्рд╣ा рд░ाрд╡ рд╕рд░рдХाрд░: рдЖрд░्рдеिрдХ рд╕ुрдзाрд░ों рдХा рдирдпा рдЕрдз्рдпाрдп
1991 рдоें рдкी.рд╡ी. рдирд░рд╕िрдо्рд╣ा рд░ाрд╡ рд╕рд░рдХाрд░ рдХे рд╕рдордп рдЖрд░्рдеिрдХ рдЙрджाрд░ीрдХрд░рдг рдХी рд╢ुрд░ुрдЖрдд рд╣ुрдИ। рдЙрдж्рдпोрдЧों рдкрд░ рд▓ाрдЗрд╕ेंрд╕ рд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा рдоें рдмрдб़े рдмрджрд▓ाрд╡ рдХिрдП рдЧрдП рдФрд░ рд╡िрджेрд╢ी рдиिрд╡ेрд╢ рддрдеा рдиिрдЬी рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рдХे рд▓िрдП рдирдП рдЕрд╡рд╕рд░ рдЦुрд▓े।
73рд╡ें рдФрд░ 74рд╡ें рд╕ंрд╡िрдзाрди рд╕ंрд╢ोрдзрдиों рдХे рдЬрд░िрдП рдкंрдЪाрдпрддों рдФрд░ рдирдЧрд░ рдиिрдХाрдпों рдХो рд╕ंрд╡ैрдзाрдиिрдХ рджрд░्рдЬा рдоिрд▓ा। рдЗрд╕рд╕े рд╕्рдеाрдиीрдп рд╕्рд╡рд╢ाрд╕рди рдХो рдирдИ рдордЬрдмूрддी рдоिрд▓ी।
ЁЯФ┤ рдЕрдЯрд▓ рдмिрд╣ाрд░ी рд╡ाрдЬрдкेрдпी рд╕рд░рдХाрд░: рд╕рдб़рдХ, рд╕ंрдЪाрд░ рдФрд░ рдмुрдиिрдпाрджी рдвांрдЪा
рдЕрдЯрд▓ рдмिрд╣ाрд░ी рд╡ाрдЬрдкेрдпी рдХे рдХाрд░्рдпрдХाрд▓ рдоें рд╕्рд╡рд░्рдгिрдо рдЪрддुрд░्рднुрдЬ рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рд░ाрдЬрдоाрд░्рдЧ рдкрд░िрдпोрдЬрдиा рдФрд░ рдк्рд░рдзाрдирдоंрдд्рд░ी рдЧ्рд░ाрдо рд╕рдб़рдХ рдпोрдЬрдиा рдХो рдЧрддि рдоिрд▓ी।
рд╡рд░्рд╖ 2000 рдоें рдк्рд░рдзाрдирдоंрдд्рд░ी рдЧ्рд░ाрдо рд╕рдб़рдХ рдпोрдЬрдиा рд╢ुрд░ू рд╣ुрдИ। рд╕рд░्рд╡ рд╢िрдХ्рд╖ा рдЕрднिрдпाрди рдХो рднी рдЗрд╕ी рджौрд░ рдоें рдЖрдЧे рдмрдв़ाрдпा рдЧрдпा। рдкोрдЦрд░рдг-II рдкрд░рдоाрдгु рдкрд░ीрдХ्рд╖рдг, рджूрд░рд╕ंрдЪाрд░ рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рдоें рд╕ुрдзाрд░ рдФрд░ рджिрд▓्рд▓ी рдоेрдЯ्рд░ो рдХा 2002 рдоें рд╕ंрдЪाрд▓рди рд╢ुрд░ू рд╣ोрдиा рдЗрд╕ рджौрд░ рдХी рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рдШрдЯрдиाрдПं рд░рд╣ीं।
ЁЯФ┤ рдордирдоोрд╣рди рд╕िंрд╣ рд╕рд░рдХाрд░: рд░ोрдЬрдЧाрд░, рд╢िрдХ्рд╖ा, рд╕्рд╡ाрд╕्рде्рдп рдФрд░ рдЦाрдж्рдп рд╕ुрд░рдХ्рд╖ा
рд╡рд░्рд╖ 2004 рд╕े 2014 рддрдХ рдбॉ. рдордирдоोрд╣рди рд╕िंрд╣ рдХे рдиेрддृрдд्рд╡ рд╡ाрд▓ी рд╕рд░рдХाрд░ рдХे рджौрд░ाрди рдХрдИ рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рдХाрдиूрди рдФрд░ рдЬрдирдХрд▓्рдпाрдгрдХाрд░ी рдХाрд░्рдпрдХ्рд░рдо рд▓ाрдЧू рд╣ुрдП।
рдЗрдирдоें рдк्рд░рдоुрдЦ рд╣ैं:
- 2005 рдоें рдордирд░ेрдЧा: рдЧ्рд░ाрдоीрдг рдкрд░िрд╡ाрд░ों рдХो рд╕ाрд▓ рдоें 100 рджिрди рддрдХ рдордЬрджूрд░ी рдЖрдзाрд░िрдд рд░ोрдЬрдЧाрд░ рдХी рдХाрдиूрдиी рдЧाрд░ंрдЯी।
- 2005 рдоें рд╕ूрдЪрдиा рдХा рдЕрдзिрдХाрд░ рдХाрдиूрди: рд╕рд░рдХाрд░ी рдХाрдордХाрдЬ рдоें рдкाрд░рджрд░्рд╢िрддा рдХा рдЕрдзिрдХाрд░।
- 2005 рдоें рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдЧ्рд░ाрдоीрдг рд╕्рд╡ाрд╕्рде्рдп рдоिрд╢рди।
- 2009 рдоें рд╢िрдХ्рд╖ा рдХा рдЕрдзिрдХाрд░ рдХाрдиूрди।
- 2009 рдоें рдЖрдзाрд░ рдкрд░िрдпोрдЬрдиा рдХी рд╢ुрд░ुрдЖрдд।
- 2013 рдоें рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдЦाрдж्рдп рд╕ुрд░рдХ्рд╖ा рдХाрдиूрди।
- рдХिрд╕ाрдиों рдХे рд▓िрдП 2008 рдХी рдХृрд╖ि рдЛрдг рдоाрдлी рдпोрдЬрдиा।
- рдирдП IIT, IIM рдФрд░ AIIMS рд╕ंрд╕्рдеाрдиों рдХा рд╡िрд╕्рддाрд░।
- рдЧ्рд░ाрдоीрдг рд╕рдб़рдХ, рдмिрдЬрд▓ी, рд╕्рд╡ाрд╕्рде्рдп рдФрд░ рд╢िрдХ्рд╖ा рдХे рдХाрд░्рдпрдХ्рд░рдоों рдХा рд╡िрд╕्рддाрд░।
ЁЯЯа рдмрдЪ्рдЪों рд╕े рд▓ेрдХрд░ рдмुрдЬुрд░्рдЧों рддрдХ рдХे рд▓िрдП рдХ्рдпा рд╣ुрдЖ?
рдЖрдЬाрджी рдХे рдмाрдж рд╡िрдХाрд╕ рдХा рджाрдпрд░ा рдХेрд╡рд▓ рдмрдб़े рдЙрдж्рдпोрдЧों рддрдХ рд╕ीрдоिрдд рдирд╣ीं рд░рд╣ा। рд╕рдоाрдЬ рдХे рдЕрд▓рдЧ-рдЕрд▓рдЧ рд╡рд░्рдЧों рдХे рд▓िрдП рднी рдХрдИ рдпोрдЬрдиाрдПं рдФрд░ рдХाрдиूрди рдмрдиे।
рдмрдЪ्рдЪों рдХे рд▓िрдП: рд╕рд░рдХाрд░ी рд╕्рдХूрд▓, рдЫाрдд्рд░рд╡ृрдд्рддि, рдордз्рдпाрд╣्рди рднोрдЬрди, рдирд╡ोрджрдп рд╡िрдж्рдпाрд▓рдп рдФрд░ рд╢िрдХ्рд╖ा рдХा рдЕрдзिрдХाрд░।
рдмेрдЯिрдпों рдФрд░ рдорд╣िрд▓ाрдУं рдХे рд▓िрдП: рджрд╣ेрдЬ рдиिрд╖ेрдз рдХाрдиूрди, рдкंрдЪाрдпрддों рдоें рдЖрд░рдХ्рд╖рдг, рдШрд░ेрд▓ू рд╣िंрд╕ा рд╕े рд╕ंрд░рдХ्рд╖рдг рдФрд░ рдкैрддृрдХ рд╕ंрдкрдд्рддि рдоें рдмेрдЯिрдпों рдХे рдЕрдзिрдХाрд░।
рдпुрд╡ाрдУं рдХे рд▓िрдП: ITI, рдкॉрд▓िрдЯेрдХ्рдиिрдХ, IIT, IIM, рддрдХрдиीрдХी рд╢िрдХ्рд╖ा, рдХंрдк्рдпूрдЯрд░ рдФрд░ рд░ोрдЬрдЧाрд░ рдХाрд░्рдпрдХ्рд░рдо।
рдХिрд╕ाрдиों рдХे рд▓िрдП: рд╣рд░िрдд рдХ्рд░ांрддि, рд╕िंрдЪाрдИ рдкрд░िрдпोрдЬрдиाрдПं, рдХृрд╖ि рдЕрдиुрд╕ंрдзाрди, рдЙрди्рдирдд рдмीрдЬ, рдЦाрдж рдФрд░ рдХृрд╖ि рдорд╢ीрдирд░ी।
рдЧрд░ीрдм рдФрд░ рдордЬрджूрд░ рдкрд░िрд╡ाрд░ों рдХे рд▓िрдП: рд╕ाрд░्рд╡рдЬрдиिрдХ рд╡िрддрд░рдг рдк्рд░рдгाрд▓ी, рдЕंрдд्рдпोрджрдп рдЕрди्рди рдпोрдЬрдиा, рдЧ्рд░ाрдоीрдг рд░ोрдЬрдЧाрд░ рдХाрд░्рдпрдХ्рд░рдо рдФрд░ рдордирд░ेрдЧा।
рдмुрдЬुрд░्рдЧों рдФрд░ рд╡िрдзрд╡ाрдУं рдХे рд▓िрдП: рд╡ृрдж्рдзाрд╡рд╕्рдеा рдкेंрд╢рди, рд╡िрдзрд╡ा рдкेंрд╢рди рдФрд░ рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рд╕рд╣ाрдпрддा рдХाрд░्рдпрдХ्рд░рдо।
рджिрд╡्рдпांрдЧрдЬрдиों рдХे рд▓िрдП: рд╢िрдХ्рд╖ा, рд░ोрдЬрдЧाрд░ рдФрд░ рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рд╕ुрд░рдХ्рд╖ा рд╕े рд╕ंрдмंрдзिрдд рдХाрдиूрдиी рдк्рд░ाрд╡рдзाрди।
ЁЯЯа рднाрд░рдд рдиे рдЦेрддी рдФрд░ рдЦाрдж्рдпाрди्рди рдЙрдд्рдкाрджрди рдоें рднी рд▓ंрдмी рдЫрд▓ांрдЧ рд▓рдЧाрдИ
1950-51 рдоें рднाрд░рдд рдХा рдЦाрдж्рдпाрди्рди рдЙрдд्рдкाрджрди рд▓рдЧрднрдЧ 50.82 рдоिрд▓िрдпрди рдЯрди рдеा, рдЬो 2013-14 рдоें рдмрдв़рдХрд░ рд▓рдЧрднрдЧ 264.77 рдоिрд▓िрдпрди рдЯрди рдкрд╣ुंрдЪ рдЧрдпा।
рдпрд╣ рд╡ृрдж्рдзि рд╣рд░िрдд рдХ्рд░ांрддि, рд╕िंрдЪाрдИ, рдЙрди्рдирдд рдмीрдЬ, рдХृрд╖ि рдЕрдиुрд╕ंрдзाрди рдФрд░ рдХिрд╕ाрдиों рдХी рдоेрд╣рдирдд рдХा рдкрд░िрдгाрдо рдеी।
ЁЯЯа рдЕंрддрд░िрдХ्рд╖ рдоें рднी рднाрд░рдд рдиे рдмрдиाрдИ рдкрд╣рдЪाрди
рднाрд░рдд рдиे 1975 рдоें рдЖрд░्рдпрднрдЯ्рдЯ рдЙрдкрдЧ्рд░рд╣ рдХे рдк्рд░рдХ्рд╖ेрдкрдг рд╕े рдЕंрддрд░िрдХ्рд╖ рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рдоें рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рдХрджрдо рд░рдЦा। рдЗрд╕рдХे рдмाрдж INSAT рдЙрдкрдЧ्рд░рд╣ рдк्рд░рдгाрд▓ी, рдЪंрдж्рд░рдпाрди-1 рдФрд░ рдоंрдЧрд▓рдпाрди рдЬैрд╕ी рдЙрдкрд▓рдм्рдзिрдпों рдиे рднाрд░рддीрдп рд╡ैрдЬ्рдЮाрдиिрдХों рдХी рдХ्рд╖рдорддा рдХो рдЕंрддрд░рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдкрд╣рдЪाрди рджिрд▓ाрдИ।
рдоंрдЧрд▓рдпाрди 2013 рдоें рдк्рд░рдХ्рд╖ेрдкिрдд рд╣ुрдЖ рдФрд░ рд╕िрддंрдмрд░ 2014 рдоें рдоंрдЧрд▓ рдХी рдХрдХ्рд╖ा рдоें рдкрд╣ुंрдЪा।
⚫ рд╡िрдХाрд╕ рдХे рд╕ाрде рдЪुрдиौрддिрдпां рднी рд░рд╣ीं рдмрд░рдХрд░ाрд░
рд╡рд░्рд╖ 2014 рддрдХ рднाрд░рдд рдиे рдХрдИ рдХ्рд╖ेрдд्рд░ों рдоें рдЙрд▓्рд▓ेрдЦрдиीрдп рдк्рд░рдЧрддि рдХी, рд▓ेрдХिрди рдЧрд░ीрдмी, рдмेрд░ोрдЬрдЧाрд░ी, рдн्рд░рд╖्рдЯाрдЪाрд░, рдХिрд╕ाрдиों рдХी рд╕рдорд╕्рдпाрдПं, рд╕рд░рдХाрд░ी рдЕрд╕्рдкрддाрд▓ों рдоें рд╕ुрд╡िрдзाрдУं рдХी рдХрдоी, рд╢िрдХ्рд╖ा рдХी рдЧुрдгрд╡рдд्рддा, рдкेрдпрдЬрд▓ рдФрд░ рдЧ्рд░ाрдоीрдг рдмिрдЬрд▓ी рдЬैрд╕ी рдЪुрдиौрддिрдпां рднी рдмрдиी рд╣ुрдИ рдеीं।
рдХрдИ рдЧांрд╡ों рддрдХ рд╡िрдХाрд╕ рдХी рд╕ुрд╡िрдзाрдПं рдкрд╣ुंрдЪी рдеीं, рд▓ेрдХिрди рд╕рднी рдкрд░िрд╡ाрд░ों рдХो рд╕рдоाрди рд▓ाрдн рдирд╣ीं рдоिрд▓ा рдеा। рд╢рд╣рд░ों рдФрд░ рдЧांрд╡ों рдХे рдмीрдЪ рд╕ुрд╡िрдзाрдУं рдХा рдЕंрддрд░ рднी рдПрдХ рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рд╕рд╡ाрд▓ рдмрдиा рд╣ुрдЖ рдеा।
ЁЯЗоЁЯЗ│ рдиिрд╖्рдХрд░्рд╖: рднाрд░рдд рдХा рд╡िрдХाрд╕ рдХिрд╕ी рдПрдХ рд╕рд░рдХाрд░ рдХी рдирд╣ीं, рдХрдИ рдкीрдв़िрдпों рдХी рдоेрд╣рдирдд рдХी рдХрд╣ाрдиी
1947 рд╕े 2014 рддрдХ рднाрд░рдд рдиे рд▓ोрдХрддंрдд्рд░ рдХी рд╕्рдеाрдкрдиा рд╕े рд▓ेрдХрд░ рдФрдж्рдпोрдЧिрдХ рд╡िрдХाрд╕, рдХृрд╖ि рдЖрдд्рдордиिрд░्рднрд░рддा, рдмैंрдХिंрдЧ, рд╢िрдХ्рд╖ा, рд╕्рд╡ाрд╕्рде्рдп, рд╕рдб़рдХ, рд░ेрд▓рд╡े, рд╡िрдЬ्рдЮाрди рдФрд░ рдЕंрддрд░िрдХ्рд╖ рддрдХ рд▓ंрдмा рд╕рдлрд░ рддрдп рдХिрдпा।
рдиेрд╣рд░ू рд╕े рд▓ेрдХрд░ рдордирдоोрд╣рди рд╕िंрд╣ рддрдХ рдЕрд▓рдЧ-рдЕрд▓рдЧ рд╕рд░рдХाрд░ों рдиे рдЕрдкрдиे рд╕рдордп рдоें рджेрд╢ рдХी рд╡िрдХाрд╕ рдпाрдд्рд░ा рдоें рдпोрдЧрджाрди рджिрдпा। рдХिрд╕ी рдиे рдмुрдиिрдпाрдж рд░рдЦी, рдХिрд╕ी рдиे рд╡िрд╕्рддाрд░ рдХिрдпा рдФрд░ рдХिрд╕ी рдиे рдирдП рдХाрдиूрди рддрдеा рдЬрдирдХрд▓्рдпाрдгрдХाрд░ी рдпोрдЬрдиाрдПं рд▓ाрдЧू рдХीं।
рдЖрдЬ рд╕рдмрд╕े рдмрдб़ा рд╕рд╡ाрд▓ рдпрд╣ी рд╣ै рдХि рдЖрдЬाрджी рдХे рдмाрдж рд╢ुрд░ू рд╣ुрдИ рд╡िрдХाрд╕ рдХी рдЗрд╕ рдпाрдд्рд░ा рдоें рдЖрдо рдиाрдЧрд░िрдХ рддрдХ рдХिрддрдиी рд╕ुрд╡िрдзाрдПं рдкрд╣ुंрдЪीं рдФрд░ рдХौрди-рд╕े рдХाрдо рдЕрднी рдЕрдзूрд░े рд╣ैं? рдЗрд╕рдХा рдЬрд╡ाрдм рдЖंрдХрдб़ों, рдЬрдоीрдиी рд╣рдХीрдХрдд рдФрд░ рд╕рд░рдХाрд░ों рдХे рдХाрдордХाрдЬ рдХे рдиिрд╖्рдкрдХ्рд╖ рдоूрд▓्рдпांрдХрди рд╕े рд╣ी рдоिрд▓ рд╕рдХрддा рд╣ै।
рд╡िрд╢ेрд╖ рд░िрдкोрд░्рдЯ: рд░ाрдЬ рдЬाрдпрд╕рд╡ाрд▓
рдк्рд░рдзाрди рд╕ंрдкाрджрдХ | рдиेрд╢рдирд▓ рд╡ॉрдЗрд╕ 24
рдЬрдирддा рдХी рдЖрд╡ाрдЬ, рдЬрдирд╣िрдд рдХी рдЦрдмрд░।
╪е╪▒╪│╪з┘Д ╪к╪╣┘Д┘К┘В